Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Αγροτική Οικονομία(Κ.Υ.Α.Ο.) : Ένας νέος τρόπος  για τη διάθεση προϊόντων.

Παρά το μεγάλο και ίσως “βαρύγδουπο” όνομά της, η Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Αγροτική Οικονομία είναι ένας απλός τρόπος για τη διάθεση προϊόντων και στηρίζεται στην απευθείας σχέση που κτίζουν παραγωγοί αγροτικών προϊόντων και καταναλωτές.

Η αρχική ιδέα της Κοινωνικά Υποστηριζόμενης Αγροτικής Οικονομίας(Κ.Υ.Α.Ο.)

Η ιδέα ξεκίνησε από τις Η.Π.Α. και στηριζόταν στην αγορά γης από μία ομάδα ανθρώπων και την ανάθεση της καλλιέργειάς της σε έναν αγρότη. Ο αγρότης αυτός καλλιεργούσε και παρήγαγε φρούτα και λαχανικά εποχής  και κάθε εβδομάδα παρέδιδε στους ιδιοκτήτες της γης ένα καλάθι με τα προϊόντα αυτά. Το καλάθι αποτελούσε το “μέρισμα” των ιδιοκτητών, για την επένδυση που έκαναν στην γη και την καλλιέργειά της.

Ωστόσο, το σπουδαιότερο στοιχείο της ιδέας αποτελούσε η στενή, απευθείας σχέση που έκτιζαν οι ιδιοκτήτες με τον παραγωγό, τον οποίο γνώριζαν και στήριζαν, προκειμένου αυτός να τους παραδίδει προϊόντα, για τα οποία ήξεραν τις προδιαγραφές, τον τρόπο παραγωγής και τον χρόνο συγκομιδής που σε τελική ανάλυση ικανοποιούσε τις ανάγκες τους για φρέσκα τρόφιμα υψηλής ποιότητας.

Η εξέλιξη της Κ.Υ.Α.Ο, η αγορά προϊόντων χωρίς μεσάζοντες.

Η αρχική ιδέα εξελίχθηκε με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Κατ’ αρχάς η αγορά γης σταμάτησε να αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη της σχέσεως παραγωγού – καταναλωτή. Αρκεί πλέον να γνωρίσει κάποιος τον παραγωγό που του εμπνέει εμπιστοσύνη και να πληρώσει μία “συμμετοχή” ή συνδρομή για την παραγωγή των προϊόντων, που λαμβάνει ως “μέρισμα” με την μορφή εβδομαδιαίου καλαθιού.

Με τον τρόπο αυτό η Κ.Υ.Α.Ο. επεκτάθηκε και καλύπτει πλέον τις ανάγκες κυρίως τοπικών κοινοτήτων, χωρίς την μεσολάβηση εμπόρων. Επιπλέον, οι παραγωγοί προσέθεσαν προϊόντα, πέραν από φρούτα και λαχανικά εποχής.

Τα καλάθια τους πλέον περιέχουν και κτηνοτροφικά και πτηνοτροφικά προϊόντα (αυγά, γάλα, κρέας), αλλά και άλλα αγροτικά ή παράγωγα προϊόντα (μέλι, μαρμελάδες, ψωμί, ξηροί καρποί κλπ.).

Η επαφή που απέκτησε ο καταναλωτής με την παραγωγή των τροφίμων του ανέπτυξε και ένα νέο είδος τουριστικής δραστηριότητας και έδωσε την ευκαιρία για μάθηση σε παιδιά, αλλά και ενήλικες που προέρχονται από αστικές περιοχές.

Η Κ.Υ.Α.Ο. επεκτάθηκε και πέρασε και στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού, στην Ευρώπη, αλλά και σε άλλες χώρες. Στην Μεγάλη Βρεταννία και την Γερμανία είχε πολύ μεγάλη ανάπτυξη, λόγω των πλεονεκτημάτων που παρουσιάζει (αμεσότητα, ποιότητα, ποικιλία, εξάλειψη μεσαζόντων, κλπ.).

Το Μέλλον της Κ.Υ.Α.Ο.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται η εκμετάλλευση του διαδικτύου ως μέσο γνωριμίας μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών. Αναμένεται το διαδίκτυο να αποτελέσει το κύριο μέσο επικοινωνίας αυτών των δύο ομάδων στο μέλλον. Πολλές ιστοσελίδες (κυρίως ξένες) αναφέρονται στην Κ.Υ.Α.Ο. ή Community Supported Agriculture (C.S.A.), όπως ονομάζεται στα Αγγλικά.

Ήδη στις Η.Π.Α., στα πλαίσια της Κ.Υ.Α.Ο., έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται φάρμες εντός αστικών περιοχών, εκμεταλλευόμενες ταράτσες κτιρίων και αποθηκών, προκειμένου να εξυπηρετούνται καλύτερα και αμεσότερα οι κάτοικοι μεγάλων πόλεων. Έχουν δε αναπτυχθεί τεχνολογίες για την καλύτερη εκμετάλλευση αυτών των χώρων για καλλιέργειες.

Η Κ.Υ.Α.Ο. στην Ελλάδα.

Στην χώρα μας η Κ.Υ.Α.Ο. πραγματοποιεί τα πρώτα, αλλά φιλόδοξα βήματα, για την ανάπτυξή της στο μέλλον.  Ήδη υπάρχουν ομάδες παραγωγών και καταναλωτών που έχουν σχηματισθεί, ενώ κάποιες από αυτές, διαβλέποντας το μέλλον εκμεταλλεύονται τις νέες τεχνολογίες και το διαδίκτυο.

Ίσως η κρίση να αποτελέσει την αφορμή για μια νέα σχέση μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών στην Ελλάδα, η οποία να οδηγήσει σε ανάπτυξη της γεωργίας μας, αλλά και στην καθιέρωση εναλλακτικών καναλιών διαθέσεως των αγροτικών προϊόντων, με χαμηλό κόστος και χωρίς την “βοήθεια” μεσαζόντων.

Βασίλης Λάζαρης, Οικονομολόγος

Σχετικά άρθρα:

• Η Farmers Republic δείχνει το δρόμο
• Ένα φυτεμένο δώμα στο πλαίσιο της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής στο Μπρούκλιν
• Μεσογειακή διατροφή
• Βράσιμο χορταρικών
• Οδηγός αποθήκευσης φρούτων και λαχανικών